📖 Giới thiệu khóa học

Dành cho người mới học tiếng Hàn muốn làm quen với Hangul và cách ghép chữ thành âm tiết. Bạn học nguyên âm, phụ âm thường, bật hơi và căng, phụ âm cuối đơn và đôi, các mục nối âm và biến âm, cùng số đếm Hán Hàn và thuần Hàn cơ bản trong phạm vi 0–10. Ví dụ và ghi chú giúp bạn phân biệt chữ viết với cách đọc; phần La-tinh hóa dùng RR 2000 để hỗ trợ nhận diện, không ghi lại mọi chi tiết phát âm.

Tri ân:

Xin trân trọng cảm ơn các học giả và những người biên soạn chuẩn phát âm tiếng Hàn, hệ thống Romaja quốc ngữ. Công sức nghiên cứu và chuẩn hóa của quý vị là cơ sở tham khảo quý báu để người học bước đầu tiếp cận Hangul.

📖 Triết lý Thiên - Địa - Nhân và quy tắc ghép chữ với phụ âm câm ㅇ

Thiên (ㆍ), Địa (ㅡ), Nhân (ㅣ) là cách giải thích ba nét nguyên âm. Nguyên âm cần ㅇ câm để tạo âm tiết khi không có phụ âm đầu: 아, 오. Nguyên âm dọc ở bên phải, nguyên âm ngang ở dưới phụ âm. Thêm nét ngắn tạo ㅑ, ㅕ, ㅛ, ㅠ. Ô phiên âm dùng RR 2000, không phải IPA; đừng đọc theo giá trị chữ tiếng Việt.

📖 Phân biệt cặp nguyên âm dễ nhầm ㅓ (eo) - ㅗ (o) và ㅡ (eu) - ㅜ (u)

ㅓ (eo) không tròn môi; ㅗ (o) tròn môi. ㅡ (eu) là nguyên âm cao không tròn môi; ㅜ (u) cao tròn môi. Không cần kéo căng khóe miệng hoặc khép răng cứng. RR eo, eu là hai chữ ghi một nguyên âm, không phải hai âm tiết.

📖 Hiện tượng đồng âm ㅐ (ae) - ㅔ (e) và 3 chữ đọc là "uê" (ㅙ, ㅚ, ㅞ)

Giữ riêng chính tả và RR của ㅐ ae, ㅔ e, ㅒ yae, ㅖ ye. Không dạy rằng chuẩn bắt buộc các cặp này đồng âm. 표준 발음법 điều 4 quy định ㅚ, ㅟ là nguyên âm đơn nhưng cũng cho phép cách đọc đôi. RR vẫn ghi oe, wi; ㅙ wae và ㅞ we không đổi thành cùng một cách viết. Ngoài 예 và 례, ㅖ có thể đọc [ㅔ], kể cả 혜.

📖 Quy tắc phát âm đặc biệt của nguyên âm ㅢ (ui)

Điều 5: ㅢ có phụ âm đầu khác ㅇ đọc [ㅣ], như 희망 [히망]. 의 ở âm tiết không đầu từ được phép đọc [이], nhưng [의] vẫn chuẩn; trợ từ 의 được phép đọc [에], không bắt buộc chỉ có cách này. 의 đầu từ như 의사 giữ [의]. RR luôn ghi ui cả khi phát âm là [ㅣ]: 희망 huimang, 회의 hoeui.

📖 Nguyên tắc phát âm phụ âm thường (평음) ở đầu từ và giữa từ

ㄱ, ㄷ, ㅂ, ㅈ là phụ âm thường, khác nhóm bật hơi và căng. Cách hiện thực âm phụ thuộc vị trí; không thay bằng các âm Việt cố định. RR ghi g, d, b trước nguyên âm, k, t, p trước phụ âm/cuối từ; ㅈ là j. Vì vậy 가구 là gagu và 바보 là babo, không phải kagu/pabo trong RR.

📖 Cách phát âm chuẩn phụ âm ㄹ (r/l) và ㅅ (s/sh)

ㄹ giữa nguyên âm thường là âm vỗ; cuối âm tiết là âm bên. RR r trước nguyên âm, l trước phụ âm/cuối từ, ㄹㄹ là ll. ㅅ thay đổi sắc âm trước i và âm lướt nhưng ở đầu âm tiết RR vẫn ghi s, không dùng sh: 시간 sigan. ㅅ cuối âm tiết theo âm đại diện: 옷 ot. Không uốn lưỡi thành một âm r tiếng Việt.

📖 Quy tắc tam phân đối lập: Âm thường - Âm bật hơi - Âm căng

Phân biệt âm thường, bật hơi, căng: ㄱ–ㅋ–ㄲ, ㄷ–ㅌ–ㄸ, ㅂ–ㅍ–ㅃ, ㅈ–ㅊ–ㅉ, ㅅ–ㅆ. Bật hơi có luồng hơi mạnh; âm căng có độ căng và ít bật hơi hơn, không đồng nghĩa tuyệt đối không thoát hơi (đặc biệt ㅆ vẫn là âm xát). RR: k, t, p, ch; kk, tt, pp, jj, ss. Không gọi các âm này giống hệt âm Việt.

📖 Cấu trúc 4 kiểu khung ô vuông âm tiết trong chữ Hangeul

Mỗi âm tiết có phụ âm đầu và nguyên âm; có thể thêm phụ âm cuối. Nguyên âm dọc ở phải (가), ngang ở dưới (고); nguyên âm kết hợp như ㅘ dùng cả hai vị trí (과). Phụ âm cuối đơn/đôi nằm dưới toàn bộ khối (강, 삶). Bảng 14 hàng × 10 âm là bài ghép chữ, không phải các từ đồng nghĩa. Với ㅈ, ㅊ, chữ y trong bảng là dấu hiệu ghép chữ, không bảo đảm một âm lướt riêng khi nói.

📖 Quy tắc 7 âm đại diện khi 16 phụ âm đơn đứng ở vị trí Batchim (받침)

Điều 8–9: cuối từ hoặc trước phụ âm, âm cuối quy về 7 âm đại diện k, n, t, l, m, p, ng, rồi còn có thể đổi theo phụ âm sau (국물 [궁물]); k/t/p không bật hơi ra. 16 phụ âm có dạng 받침 đơn, không gồm ㄸ, ㅃ, ㅉ. ㅎ phải xét theo âm theo sau (điều 12), không đọc mọi ㅎ thành t. Trước trợ từ/đuôi nguyên âm thường nối âm (điều 13), có ngoại lệ mất ㅎ và vòm hóa.

📖 Quy tắc đọc 11 Batchim đôi khi đứng cuối từ / trước phụ âm và khi nối âm

Điều 10–14: ㄳ→ㄱ, ㄵ→ㄴ, ㄼ/ㄽ/ㄾ→ㄹ, ㅄ→ㅂ; ㄺ→ㄱ, ㄻ→ㅁ, ㄿ→ㅂ ở cuối hoặc trước phụ âm. ㄶ, ㅀ xét quy tắc ㅎ. Ngoại lệ: 밟- trước phụ âm là 밥-, 넓죽하다/넓둥글다 có 넙-; ㄺ cuối thân động từ trước ㄱ thành ㄹ. Trước trợ từ/đuôi nguyên âm tách hai chữ, ㅅ đọc căng; ㄶ/ㅀ mất ㅎ. Không áp dụng công thức này cho mọi từ ghép.

📖 Tại sao người Hàn viết một đằng đọc một nẻo? Bản chất của Biến âm (음운 변동)

Biến âm theo môi trường âm và cấu tạo ngữ pháp, không phải mọi quy tắc áp dụng cho mọi ranh giới. Điều 13–15 phân biệt nối trước trợ từ/đuôi/hậu tố với hình vị thực; điều 17–20 quy định vòm hóa, mũi hóa, 유음화; điều 23–27 quy định căng hóa. Có ngoại lệ như 생산량 [생산냥]. RR phản ánh nhiều biến âm nhưng không ghi căng hóa tự phát, không ghi độ dài và vẫn giữ ui. Ngoặc vuông là cách đọc Hangul minh họa, không phải RR hay IPA.

📖 Khi nào dùng Số Hán Hàn (한자어 수) và khi nào dùng Số Thuần Hàn (고유어 수)?

Hệ Hán Hàn thường dùng ngày, tháng, năm, phút, tiền và dãy số; thuần Hàn thường dùng giờ, tuổi với 살 và đếm kèm đơn vị. Đây là xu hướng theo cách dùng, không phải chia tuyệt đối: tuổi cũng có thể dùng Hán Hàn với 세. 하나/둘/셋/넷/스물 thành 한/두/세/네/스무 trước đơn vị. Dạng số viết riêng được giữ cùng thẻ; 육/륙 phụ thuộc vị trí, tháng Sáu là 유월, tháng Mười là 시월. RR không ghi căng hóa trong 다섯 개, 여덟 개.